Tư vấn chuyên môn: BS.CKI Trương Ngọc Dễ

Chuyên khoa Ung thư

1. UNG THƯ CỔ TỬ CUNG CÓ NGUY HIỂM KHÔNG?

Một trong những loại ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ chính là ung thư cổ tử cung. Dữ liệu thống kê từ GLOBOCAN năm 2022 cho thấy: Hiện nay trên toàn thế giới có khoảng 662.000 phụ nữ mắc mới ung thư cổ tử cung và hơn 348.000 người chết do ung thư cổ tử cung. Cùng thời điểm, tại Việt Nam có 4.612 phụ nữ mắc và 2.571 trường hợp tử vong vì bệnh này.

Thực trạng đó cho thấy sự cấp thiết trong việc nâng cao nhận thức để bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình trước căn bệnh ác tính này. Cùng BVĐK Thanh Vũ Medic Bạc Liêu tìm hiểu về cách phòng ngừa và phát hiện sớm ung thư cổ tử cung qua bài viết sau đây.

2. NGUYÊN NHÂN VÀ YẾU TỐ NGUY CƠ

a. Nguyên nhân

- HPV (Human Papilloma Virus) là vi rút gây u nhú ở người. Nhiễm một hoặc nhiều tuýp HPV đã được khẳng định là có nguy cơ cao trở thành nguyên nhân tiên phát của ung thư cổ tử cung. Đây là tác nhân lây truyền qua đường tình dục. Cho đến nay đã phát hiện được khoảng 200 tuýp HPV, trong đó có hơn 30 tuýp lây lan qua đường quan hệ tình dục.

- Đáng chú ý, 96,1% các ca ung thư cổ tử cung được sinh ra bởi 8 tuýp HPV: 16, 18, 31, 33, 35, 45, 52 và 58.

- Nguy cơ nhiễm HPV ít nhất 1 lần trong đời của người phụ nữ là khoảng 85%, với tỷ lệ nhiễm cao nhất xảy ra trong độ tuổi 20-30, có thể lên đến 20-25% trong quần thể; trong khi nguy cơ nhiễm ít nhất 1 lần trong đời của nam giới là 91%.

b. Yếu tố tăng nguy cơ nhiễm HPV

- Quan hệ tình dục sớm.

- Quan hệ tình dục với nhiều người.

- Sinh nhiều con.

- Vệ sinh sinh dục không đúng cách.

- Viêm cổ tử cung mạn tính, nhiễm khuẩn lây truyền qua đường tình dục.

- Điều kiện dinh dưỡng, kinh tế xã hội thấp.

- Hút thuốc lá, đái tháo đường, suy giảm miễn dịch (nhiễm HIV).

3. CÁC TRIỆU CHỨNG NGHI NGỜ UNG THƯ CỔ TỬ CUNG

- Ra huyết và dịch bất thường ở âm đạo:

+ Ra máu bất thường ở âm đạo: ra máu sau giao hợp, giữa hai kỳ kinh, sau mãn kinh, sau đại tiện gắng sức.

+ Ra khí hư nhiều, khí hư lẫn máu, có mùi hôi.

- Đau bụng: Đau vùng hạ vị, đau ngang cột sống thắt lưng.

- Triệu chứng toàn thân: Có thể biếng ăn, sút cân, suy thận, phù hai chân, rò phân và nước tiểu qua đường âm đạo… khi bệnh ở giai đoạn muộn.

4. TẦM SOÁT UNG THƯ CỔ TỬ CUNG Ở NỮ GIỚI

- Tầm soát ung thư cổ tử cung là phát hiện những thay đổi tiền ung thư ở tế bào cổ tử cung, khi đó việc điều trị có thể ngăn ngừa bệnh phát triển.

- Có 3 cách chính để tầm soát ung thư cổ tử cung:

+ Xét nghiệm virus u nhú ở người (HPV).

+ Xét nghiệm Pap (còn gọi là xét nghiệm Pap smear hoặc tế bào học cổ tử cung): thu thập các tế bào cổ tử cung để kiểm tra những thay đổi do HPV gây ra.

+ Xét nghiệm HPV/Pap: sử dụng kết hợp xét nghiệm HPV và xét nghiệm Pap để kiểm tra cả HPV nguy cơ cao và những thay đổi của tế bào cổ tử cung.

5. ĐỘ TUỔI NÀO CẦN TẦM SOÁT UNG THƯ CỔ TỬ CUNG

Theo khuyến nghị của cơ quan y tế dự phòng Hoa Kỳ USPSTF (The U.S. Preventive Services Task Force) và Hiệp hội ung thư Hoa Kỳ ACS (American Cancer Society), tầm soát ung thư cổ tử cung được thực hiện dựa vào độ tuổi và tình trạng sức khỏe của bạn.

- Độ tuổi 21-29 tuổi: Phụ nữ nên làm xét nghiệm Pap lần đầu ở tuổi 21, sau đó xét nghiệm Pap 3 năm một lần. Ngay cả khi bạn đã quan hệ tình dục, bạn cũng không cần xét nghiệm Pap trước 21 tuổi.

- Độ tuổi 30-65 tuổi: Nên sàng lọc ung thư cổ tử cung bằng một trong các phương pháp sau:

+ Xét nghiệm HPV 5 năm một lần.

+ Xét nghiệm HPV/Pap 5 năm một lần.

+ Xét nghiệm Pap 3 năm một lần.

- Trên 65 tuổi: Cần trao đổi trực tiếp với bác sĩ để nhận được lời khuyên chính xác. Dựa theo các kết quả xét nghiệm trước đó, bác sĩ có thể khuyến cáo tiếp tục tầm soát sau 65 tuổi hay không.

6. PHÒNG NGỪA UNG THƯ CỔ TỬ CUNG

- Thay đổi hành vi và lối sống: Giảm lối sống tình dục có nguy cơ cao, quan hệ tình dục an toàn, tránh hoặc giảm các yếu tố nguy cơ khác như lập gia đình quá sớm, có con sớm, hút thuốc lá (kể cả chủ động và thụ động).

- Tiêm vắc xin phòng lây nhiễm HPV:

Tiêm vắc xin HPV là biện pháp dự phòng cấp 1 nhằm phòng ngừa lây nhiễm các tuýp HPV nguy cơ cao, từ đó phòng ngừa ung thư cổ tử cung, âm hộ, âm đạo, các tổn thương tiền ung thư hoặc loạn sản, mụn cóc sinh dục và bệnh lý do nhiễm HPV.

Tổ chức Y tế thế giới khuyến cáo tiêm vắc xin ở độ tuổi 9 - 15 để mang lại hiệu quả cao nhất nhưng với tính an toàn và lợi ích mang lại trong dự phòng ung thư cổ tử cung thì tuổi tối đa để tiêm phòng có thể kéo dài lên đến 45 tuổi, tùy theo loại vắc xin được cấp phép lưu hành.

Vắc xin HPV không có chỉ định cho phụ nữ có thai, tuy nhiên một số bằng chứng từ nhóm “các phụ nữ không biết mình mang thai tại thời điểm bắt đầu tiêm vắc xin và tiếp tục thai kỳ” cho thấy không có ảnh hưởng có hại nào lên sự phát triển của thai và kết cục thai kỳ.

7. KẾT LUẬN

Ung thư cổ tử cung có thể phòng ngừa và điều trị hiệu quả nếu được phát hiện ở giai đoạn tiền ung thư hoặc giai đoạn sớm nhưng máu chốt là sự chủ động quan tâm cơ thể. Tầm soát định kỳ và tiêm vắc xin HPV là lựa chọn tối ưu để phái nữ yêu thương sức khỏe bản thân.

Liên hệ ngay Bệnh viện Đa khoa Thanh Vũ Medic Bạc Liêu qua số hotline 19003301 để được tư vấn lịch trình tầm soát và tiêm vắc xin HPV phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe của bạn.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng đăng ký qua HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY