Tư vấn chuyên môn: BS.CKI Trương Ngọc Dễ
Chuyên khoa Ung thư
1. UNG THƯ BUỒNG TRỨNG LÀ GÌ?
- Ung thư buồng trứng là bệnh lý phụ khoa ác tính phổ biến thứ hai (sau ung thư tử cung) và là nguyên nhân phổ biến gây tử vong do ung thư phụ khoa ở Hoa Kỳ và các quốc gia phát triển khác. Tại các quốc gia đang phát triển, đây cũng là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ 3 đối với các bệnh lý ung thư phụ khoa ở nữ giới.
- Có khoảng 20% ung thư buồng trứng được phát hiện ở giai đoạn sớm. Khi ung thư buồng trứng được phát hiện sớm, khoảng 94% bệnh nhân sống lâu hơn 5 năm sau khi chẩn đoán.
2. TẠI SAO UNG THƯ BUỒNG TRỨNG KHÓ PHÁT HIỆN?
Ung thư buồng trứng rất khó phát hiện sớm vì nó thường không gây ra triệu chứng cho đến khi ung thư đã tiến triển. Ngay cả việc khám phụ khoa định kỳ cũng thường không thể phát hiện ra những khối u nhỏ trong buồng trứng. Không giống như một số loại ung thư khác, hiện nay chưa có xét nghiệm sàng lọc nào đủ hiệu quả để phát hiện sớm ung thư buồng trứng ở hầu hết mọi người. Các nhà nghiên cứu vẫn đang nỗ lực phát triển những phương pháp tốt hơn để phát hiện sớm hơn.
3. LÀM CÁCH NÀO ĐỂ CÓ THỂ PHÁT HIỆN SỚM UNG THƯ BUỒNG TRỨNG?
a. Khám sức khỏe định kỳ
Hỏi bệnh sử và tiền sử gia đình. Sau đó bác sĩ sẽ khám vùng chậu để kiểm tra kích thước, hình dạng và độ đặc của buồng trứng và tử cung. Khám vùng chậu có thể giúp phát hiện các bệnh ung thư hoặc tình trạng khác nhưng hầu hết các khối u buồng trứng giai đoạn đầu đều khó hoặc không thể sờ thấy.
b. Phát hiện các triệu chứng bất thường
- Cảm giác khó chịu, ậm ạch vùng bụng dưới, đau bụng.
- Bụng chướng.
- Sờ thấy khối ổ bụng.
- Chảy máu âm đạo.
- Các triệu chứng về ruột, tiết niệu (do u chèn ép, xâm lấn).
4. AI NÊN TẦM SOÁT UNG THƯ CỔ TỬ CUNG?
- Tiền sử bệnh lý gia đình: nếu gia đình có người thân mắc các bệnh ung thư buồng trứng, ung thư vú…
- Yếu tố di truyền: người đột biến gen BRCA1 hoặc BRCA2 trong di truyền học, truyền từ mẹ sang con hoặc các gen liên quan ung thư trực tràng không đa polyp di truyền (hội chứng Lynch). Tuy nhiên nếu người khám có các đột biến gen này không đồng nghĩa với việc mắc ung thư. Các bác sĩ sẽ tiến hành thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng khác để phát hiện các tế bào bất thường khác.
- Yếu tố nguy cơ: người trên 50 tuổi, có thể trạng thừa cân, béo phì; người chưa từng mang thai; người có các dấu hiệu như đau bụng dưới, sụt cân nhanh không rõ lý do, chướng bụng, chán ăn, buồn nôn… nên thực hiện tầm soát chẩn đoán ung thư buồng trứng sớm.
- Yếu tố khác: phụ nữ kinh nguyệt không đều, chảy máu âm đạo bất thường, đau khi quan hệ; sử dụng thuốc rụng trứng, các liệu pháp thay thế hormone sau mãn kinh…
5. CÁC XÉT NGHIỆM PHÁT HIỆN UNG THƯ BUỒNG TRỨNG
a. Xét nghiệm máu
- Xét nghiệm công thức máu để đảm bảo bạn có đủ tế bào hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu (tế bào giúp cầm máu).
- Xét nghiệm để đo chức năng thận, gan cũng như sức khỏe tổng quát của bạn.
- Xét nghiệm để đo nồng độ các dấu ấn khối u, ví dụ như nồng độ CA-125. Thông tin này có thể giúp hỗ trợ chẩn đoán ung thư buồng trứng, theo dõi đáp ứng điều trị và đánh giá khả năng tái phát bệnh.
- Nếu bác sĩ nghi ngờ bạn có khối u tế bào mầm, máu của bạn có thể được xét nghiệm các dấu hiệu khối u như gonadotropin màng đệm ở người (HCG), alpha-fetoprotein (AFP) và/hoặc lactate dehydrogenase (LDH).
b. Chẩn đoán hình ảnh
- Siêu âm qua ngã âm đạo (TVUS): thường là xét nghiệm đầu tiên được thực hiện nếu nghi ngờ có vấn đề về buồng trứng. Xét nghiệm này có thể cho biết khối u là khối đặc (khối u) hay khối chứa dịch (nang). Siêu âm buồng trứng cũng có thể giúp bác sĩ xác định khối u hoặc nang nào đáng lo ngại hơn bằng cách quan sát rõ hơn kích thước và hình dạng của buồng trứng.
- Chụp CT (Chụp cắt lớp vi tính): Phương pháp này thường không cho thấy rõ các khối u buồng trứng nhỏ nhưng có thể cho thấy các khối u lớn hơn và liệu ung thư đã di căn đến các cấu trúc lân cận, hạch bạch huyết hay các cơ quan như gan hay chưa.
- Chụp MRI (Chụp cộng hưởng từ): Chụp MRI không thường được sử dụng để tìm ung thư buồng trứng, nhưng chúng hữu ích để kiểm tra não và tủy sống nơi ung thư có thể di căn.
- Chụp PET (chụp cắt lớp phát xạ positron): Nếu bạn đã được chẩn đoán mắc bệnh ung thư, bạn có thể được chụp PET để xem ung thư đã di căn đến hạch bạch huyết hoặc các bộ phận khác của cơ thể hay chưa.
- Nội soi ổ bụng: Giúp xác nhận giai đoạn của bệnh ung thư (bệnh đã lan rộng đến đâu).
- Sinh thiết: Đối với ung thư buồng trứng, sinh thiết thường được thực hiện bằng cách cắt bỏ khối u trong quá trình phẫu thuật.
c. Xét nghiệm gen đột biến liên quan đến ung thư buồng trứng
- Nếu bạn được chẩn đoán mắc ung thư biểu mô buồng trứng, bác sĩ có thể sẽ đề nghị tư vấn di truyền và xét nghiệm di truyền để tìm một số thay đổi gen di truyền, ngay cả khi bạn không có tiền sử gia đình mắc bệnh ung thư. Các đột biến phổ biến được tìm thấy ở gen BRCA1 và BRCA2 nhưng một số ung thư buồng trứng có liên quan đến đột biến ở các gen khác, chẳng hạn như: ATM, BRIP1, RAD51C/RAD51D, MSH2, MLH1, MSH6 hoặc PMS6.
6. KẾT LUẬN
Ung thư buồng trứng hoàn toàn có thể được kiểm soát hiệu quả. Việc tầm soát định kỳ, lắng nghe cơ thể và thăm khám khi có dấu hiệu bất thường là cách giúp phát hiện sớm những thay đổi dù rất nhỏ, từ đó việc điều trị sẽ nhẹ nhàng và hiệu quả hơn. Vì thế, hãy dành thời gian chăm sóc cho sức khỏe vì đó chính là món quà quý giá mà tạo hóa đã ban tặng để bạn tận hưởng cuộc sống muôn màu.
Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng đăng ký qua HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY
