Tư vấn chuyên môn: BS.CKI Trương Ngọc Dễ

Chuyên khoa Ung thư

1. Ung thư đại trực tràng là gì?

Ung thư đại trực tràng là bệnh lý ác tính xuất phát từ niêm mạc ruột già (đại tràng) hoặc trực tràng. Đây là 1 trong 5 loại ung thư phổ biến nhất tại Việt Nam và trên thế giới, thường gặp ở người từ trên 40 tuổi và đặc biệt là sau 50 tuổi.

2. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Phần lớn các trường hợp ung thư đại trực tràng phát triển từ các polyp (những khối u nhỏ lành tính) trong lòng ruột, theo thời gian có thể biến đổi thành ác tính.

Các yếu tố nguy cơ bao gồm:

- Tuổi cao: nguy cơ tăng sau 50 tuổi.

- Chế độ ăn uống không lành mạnh: ăn nhiều thịt đỏ, đồ chiên rán, ít rau xanh và chất xơ.

- Tiền sử polyp đại tràng hoặc ung thư đường tiêu hóa.

- Bệnh lý viêm ruột mạn tính như viêm loét đại tràng hoặc bệnh Crohn.

- Tiền sử gia đình có người mắc ung thư đại trực tràng.

- Lối sống ít vận động, béo phì, hút thuốc, uống rượu.

3. Triệu chứng thường gặp

Ung thư đại trực tràng giai đoạn sớm thường không có triệu chứng rõ ràng để nhận ra, vì vậy nhiều trường hợp phát hiện bệnh khi đã ở giai đoạn muộn.

Những dấu hiệu cảnh báo có thể là:

- Rối loạn tiêu hóa kéo dài (táo bón, tiêu chảy, đi ngoài phân nhỏ dẹt nhầy máu…).

- Có máu trong phân hoặc phân đen bất thường.

- Đau bụng, chướng hơi, đầy bụng khó chịu.

- Sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi.

- Thiếu máu do chảy máu mạn tính trong ruột.

Nếu phát hiện những triệu chứng này, cần đi khám sớm để được kiểm tra chính xác.

4. Tầm soát ung thư đại trực tràng là gì?

Tầm soát là phương pháp giúp phát hiện polyp hoặc ung thư ở giai đoạn sớm - khi chưa có triệu chứng và điều trị còn nhiều hiệu quả.

Cần tầm soát sớm hơn khi có các yếu tố nguy cơ sau đây:

-  Tiền sử gia đình có người mắc ung thư đại trực tràng.

- Có bệnh đa polyp đại trực tràng gia đình hoặc bệnh lý viêm đại tràng mạn tính.

- Nên bắt đầu tầm soát từ 40 tuổi hoặc sớm hơn 10 năm so với tuổi người thân phát hiện bệnh.

5. Tầm soát ung thư đại trực tràng có những phương pháp nào?

a. Xét nghiệm máu ẩn trong phân (FOBT hoặc FIT)

- Kiểm tra xem trong phân có máu vi thể không.

- Dễ thực hiện, chi phí thấp, nên làm mỗi năm một lần.

- Nếu xét nghiệm dương tính, người bệnh cần nội soi đại tràng để kiểm tra thêm.

b. Nội soi đại tràng

- Là tiêu chuẩn vàng trong tầm soát, cho biết vị trí đặc điểm khối u và bấm sinh thiết.

- Giúp phát hiện và cắt bỏ polyp ngay trong quá trình soi.

- Nên thực hiện mỗi 5 năm một lần nếu kết quả bình thường.

c. Chụp cắt lớp vi tính

- Có thể đánh giá tổn thương u đại trực tràng và di căn xa với độ nhạy cao.

6. Phòng ngừa ung thư đại trực tràng

- Ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, chất xơ.

- Hạn chế thịt đỏ, thực phẩm chế biến sẵn, rượu bia và thuốc lá.

- Tập thể dục thường xuyên, duy trì cân nặng hợp lý.

- Đi khám và tầm soát định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ.

6. Kết luận

Ung thư đại trực tràng không phải là dấu chấm hết, mấu chốt nằm ở giai đoạn phát hiện. Khi được tầm soát sớm, hầu hết các tổn thương đều có thể được điều trị nhẹ nhàng, thậm chí loại bỏ trước khi trở thành ung thư. Tầm soát ung thư đại trực tràng là một cách quan tâm chính mình và những người thân yêu. Dành ra một buổi để kiểm tra định kỳ có thể mang lại nhiều năm tháng bình an, giúp an tâm tận hưởng cuộc sống.

Hãy chủ động tầm soát ung thư đại trực tràng ngay từ hôm nay vì một tương lai khỏe mạnh và an toàn hơn.

Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng đăng ký qua HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY